
Jak oblicza się i co oznacza średnie wynagrodzenie w Polsce?
Średnia krajowa to wskaźnik, który pomaga w analizie faktycznego stanu portfeli Polaków oraz ich zachowań, w tym: skłonności do wydawania i oszczędzania oraz zainteresowania usługami finansowymi, takimi jak kredyty, pożyczki online lub lokaty i inwestycje.
Średnia krajowa jest obliczana przez Główny Urząd Statystyczny (GUS), który sumuje takie dane, jak wynagrodzenia brutto, honoraria wynikające z umowy o pracę, wypłaty ze zdobytych zysków. Uzyskaną sumę dzieli się przez liczbę wszystkich pracowników zatrudnionych w danym roku. Z obliczeń wyłączeni są pracownicy posiadający zatrudnienie u pracodawcy za granicą, osoby zatrudnione na umowach o dzieło i zlecenie.
Co istotne, do obliczeń średniej krajowej wykorzystuje się dane wyłącznie od przedsiębiorstw, które zatrudniają min. 10 osób. Z kalkulacji są więc wykluczone mikroprzedsiębiorstwa i małe firmy, których liczba z roku na rok rośnie.

Ile wynosi średnia krajowa w Polsce w 2023 roku? Aktualne informacje
Dane dotyczące średniej krajowej w Polsce za 2023 roku zostaną opublikowane dopiero w lutym 2024 roku. Przewiduje się, że w związku z wysoką inflacją, a także z dwukrotną podwyżką płacy minimalnej w 2023 roku, tendencja będzie wzrostowa.
Dynamika miesięcznej średniej krajowej brutto od 2020 roku przedstawia się następująco:
| Miesiąc i rok | Średnia krajowa brutto |
|---|---|
| styczeń 2020 | 5 282,80 zł |
| luty 2020 | 5 330,28 zł |
| marzec 2020 | 5 489,21 zł |
| kwiecień 2020 | 5 285,01 zł |
| maj 2020 | 5 119,94 zł |
| czerwiec 2020 | 5 286,00 zł |
| lipiec 2020 | 5 381,65 zł |
| sierpień 2020 | 5 337,65 zł |
| wrzesień 2020 | 5 371,56 zł |
| październik 2020 | 5 458,88 zł |
| listopad 2020 | 5 484,07 zł |
| grudzień 2020 | 5 973,75 zł |
| styczeń 2021 | 5 536,80 zł |
| luty 2021 | 5 568,82 zł |
| marzec 2021 | 5 929,05 zł |
| kwiecień 2021 | 5 805,72 zł |
| maj 2021 | 5 637,34 zł |
| czerwiec 2021 | 5 802,42 zł |
| lipiec 2021 | 5 851,87 zł |
| sierpień 2021 | 5 843,75 zł |
| wrzesień 2021 | 5 841,16 zł |
| październik 2021 | 5 917,15 zł |
| listopad 2021 | 6 022,49 zł |
| grudzień 2021 | 6 644,39 zł |
| styczeń 2022 | 6 064,24 zł |
| luty 2022 | 6 220,04 zł |
| marzec 2022 | 6 665,64 zł |
| kwiecień 2022 | 6 626,95 zł |
| maj 2022 | 6 399,95 zł |
| czerwiec 2022 | 6 554,87 zł |
| lipiec 2022 | 6 778,63 zł |
| sierpień 2022 | 6 583,03 zł |
| wrzesień 2022 | 6 687,81 zł |
| październik 2022 | 6 687,92 zł |
| listopad 2022 | 6 857,96 zł |
| grudzień 2022 | 7 329,98 zł |
Zmiany w średnim wynagrodzeniu w 2022 roku i stan na 2023 rok
Średnia krajowa brutto, czyli bez uwzględnienia inflacji, odnotowana w grudniu 2022 roku wyniosła 7329,96 zł. W porównaniu z grudniem poprzedniego roku, jest to wzrost o 10,3%. Warto jednak przyjrzeć się także listopadowym odczytom, zgodnie z którymi wzrost średniej krajowej brutto, w zakresie między listopadem 2021 a listopadem 2022 wzrósł o 6,9%. Ta spora rozbieżność między listopadem a grudniem ma to związek z sezonowymi wypłatami, np. z powodu trzynastek, dodatków w sektorze górnictwa i wypłatami premii i dodatków przedświątecznych w grudniu.
1 stycznia 2023 roku podwyższona została płaca minimalna, która obecnie wynosi 3490 zł[1], a kolejna podwyżka płacy minimalnej planowana jest na 1 lipca 2023 roku. Wzrośnie także wartość średniej stawki godzinowej (od 1 lipca 2023 roku ma wzrosnąć do 23,50 zł), co bezpośrednio wpłynie na to, jak będzie kształtowała się tegoroczna średnia krajowa na godzinę.

Czy średnia krajowa spełnia oczekiwania Polaków? Zmiany w średniej krajowej na przestrzeni lat
Chociaż wysoka średnia krajowa za 2022 rok może świadczyć o wzroście zarobków i zamożności Polaków, w rzeczywistości, ze względu na wysoką inflację (16,6% w grudniu 2022) i specyfikę obliczania średniej krajowej (nie liczy się części pracujących), ta wartość może rozczarowywać. W efekcie, jednym z najczęściej wysuwanych wniosków przez analityków jest fakt, że sytuacja finansowa i poziom życia Polaków pogarsza się.
Mimo tak dużych wzrostów rok do roku, wysokość średniej krajowej w 2022 roku nie spełniła oczekiwań ekspertów. Ekonomiści spodziewali się znacznie wyższych wzrostów średniej krajowej w listopadzie 2022, sięgających nawet 13,9% rok do roku.
Większość Polaków nie może utożsamiać się ze wskazywaną wartością średniej krajowej. Wynika to z faktu, że Główny Urząd Statystyczny, dokonując obliczeń średniej krajowej, uwzględnia też wynagrodzenia Polaków znajdujących się w grupie osób, która zarabia najwięcej. Ostateczny wskaźnik jest znacznie zawyżony.

Jak kształtowało się przeciętne wynagrodzenie w Polsce od 1950 roku?
Wartość przeciętnego wynagrodzenia w danym roku oblicza się na podstawie danych uzyskanych w poprzednim roku kalendarzowym. Te dane są ogłaszane corocznie w ramach komunikatu od Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w lutym, do siódmego dnia roboczego.
Zgodnie z danymi zaprezentowanymi na stronie ZUS[2] średnie wynagrodzenie na polskim rynku wynosiło:
| Rok | Przeciętne wynagrodzenie |
|---|---|
| 1950 | 6 612 zł |
| 1951 | 7 188 zł |
| 1952 | 7 824 zł |
| 1953 | 11 040 zł |
| 1954 | 11 700 zł |
| 1955 | 12 096 zł |
| 1956 | 13 416 zł |
| 1957 | 15 348 zł |
| 1958 | 16 176 zł |
| 1959 | 17 436 zł |
| 1960 | 18 720 zł |
| 1961 | 19 500 zł |
| 1962 | 20 160 zł |
| 1963 | 21 156 zł |
| 1964 | 21 792 zł |
| 1965 | 22 404 zł |
| 1966 | 23 208 zł |
| 1967 | 24 192 zł |
| 1968 | 25 272 zł |
| 1969 | 26 088 zł |
| 1970 | 26 820 zł |
| 1971 | 28 296 zł |
| 1972 | 30 108 zł |
| 1973 | 33 576 zł |
| 1974 | 38 220 zł |
| 1975 | 46 956 zł |
| 1976 | 51 372 zł |
| 1977 | 55 152 zł |
| 1978 | 58 644 zł |
| 1979 | 63 924 zł |
| 1980 | 72 480 zł |
| 1981 | 92 268 zł |
| 1982 | 139 572 zł |
| 1983 | 173 700 zł |
| 1984 | 202 056 zł |
| 1985 | 240 060 zł |
| 1986 | 289 140 zł |
| 1987 | 350 208 zł |
| 1988 | 637 080 zł |
| 1989 | 2 481 096 zł |
| 1990 | 12 355 644 zł |
| 1991 | 21 240 000 zł |
| 1992 | 35 220 000 zł |
| 1993 | 47 940 000 zł |
| 1994 | 63 936 000 zł |
| 1995 | 8 431 zł |
| 1996 | 10 476 zł |
| 1997 | 12 743 zł |
| 1998 | 14 874 zł |
| 1999 | 20 481 zł |
| 2000 | 23 086 zł |
| 2001 | 24 742 zł |
| 2002 | 25 599 zł |
| 2003 | 26 418 zł |
| 2004 | 27 475 zł |
| 2005 | 28 563 zł |
| 2006 | 29 727 zł |
| 2007 | 32 292 zł |
| 2008 | 35 327 zł |
| 2009 | 37 236 zł |
| 2010 | 38 700 zł |
| 2011 | 40 794 zł |
| 2012 | 42 260 zł |
| 2013 | 43 801 zł |
| 2014 | 45 402 zł |
| 2015 | 46 797 zł |
| 2016 | 48 567 zł |
| 2017 | 51 258 zł |
| 2018 | 55 020 zł |
| 2019 | 59 018 zł |
| 2020 | 62 010 zł |
| 2021 | 67 950 zł |
| 2022 | 78 153 zł |
Odnośniki
- 1
- 2Przeciętne wynagrodzenie od 1950 r. - ZUShttps://www.zus.pl/baza-wiedzy/skladki-wskazniki-odsetki/wskazniki/przecietne-wynagrodzenie-w-latach


